သမိုင်းဘာသာ ဆိုတာ အမှား/အမှန်တွေထဲကနေ သင်္ခန်းစာ ယူဘို့ပါ။ ပျင်းစရာလို့ သတ်မှတ်ထားရင် သင်္ခန်းစာ မယူတတ်တဲ့ လူ ဖြစ်သွားမှာပေါ့။ အမှားကို သိမှာ အမှားရှောင်နိုင်မှာပေါ့။ ဘာမှားခဲ့သလဲ ဆိုတာ မသိရင် သမိုင်းထဲက အမှား နောက်တစ်ခါ ထပ်ထပ် ဖြစ်တာကို "သမိုင်းတစ်ပတ်လည်တယ်" လို့ လူတွေက ပေါ့ပေါ့ တန်တန် ပြောတတ်ကြတယ်။ အဲဒါ သမိုင်းကို မလေ့လာခဲ့လို့ပဲ။
တစ်ချိန်ကကျောင်းမှာ သမိုင်းကို အလွန်အမင်းသင်ခဲ့ရဖူးသူတွေဆိုရင် တစ်ခုတော့ အမှတ်ရမိမယ် - သမိုင်းဆိုတာ ဘယ်လောက်တောင် ငြီးငွေ့စရာကောင်းလိုက်လဲပေါ့။
တစ်ရာစုစစ်ပွဲတွေ၊ စပိန်အမွေဆက်ခံရေးစစ်ပွဲတွေ၊ ခေတ်လယ်က လယ်ယာစနစ်တွေ (ဒါမှမဟုတ်) ဖလောရင့်နိုက်တင်ဂေးရဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်တွေဆိုရင်... သင်ခန်းစာထဲက နာကျင်ဖွယ်အမှတ်တရတွေ သင့်မှာရှိနေဦးမယ်။
အဲဒါကြောင့် ဒီနေ့ခေတ်မှာ သမိုင်းဆိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ ခပ်ဝေးဝေးပဲ ရှောင်နေမိတာ မဆန်းပါဘူး။
ဒါပေမယ့်... ဒီလိုလုပ်မိတာဟာ နောက်လည်းဆုံးပါပဲ။
သမိုင်းကို ဘာအတွက်သုံးရမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မရှင်းလင်းလို့သာ ငြီးငွေ့နေရတာပါ။
သမိုင်းက အရေးကြီးရခြင်း အကြောင်းရင်းကြီး -
သူက ပစ္စုပ္ပန်က ပြဿနာပေါင်းစုံကို ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ပေးနိုင်လို့ပါပဲ။
အကောင်းဆုံးသမိုင်းသင်ခန်းစာက ဒီခေတ်ကြီးထဲမှာ လိုအပ်နေပေမယ့် ပျောက်ကွယ်လုနီးဖြစ်နေတဲ့ အရာတွေကို ကျွန်တော်တို့ကို မိတ်ဆက်ပေးတာပါ။
ဒီခေတ်လူအဖွဲ့အစည်းဟာ "အခု" ဖြစ်နေတဲ့ အရာတွေကိုပဲ စွဲလမ်းနေကြတယ်။
မသိလိုက်ဘဲနဲ့ "ပစ္စုပ္ပန်ဝါဒ" ကို အလွန်အမင်းယုံကြည်ကုန်ကြတယ်။
သတင်းတွေဆိုတာလည်း မိနစ်ပိုင်းအတွင်းက ဖြစ်ရပ်လေးတွေကိုပဲ အပြင်းအထန် လိုက်ရှာနေကြတယ်။
တကယ်တော့... ကျွန်တော်တို့ အားအင်ယူ၊ အားကိုးရမယ့် အရေးကြီးဆုံးအရာတွေဟာ သမိုင်းထဲမှာ ရှိနေပါတယ်။
ဒီခေတ်မှာ ကျွန်တော်တို့ အထက်ထက် လိုအပ်နေတာက အတွေးအခေါ်ကောင်းများ ပါ။
သမိုင်းထဲမှာ ဒီလိုအတွေးအခေါ်ကောင်းတွေ ပြည့်နှက်နေတယ်။
ခေတ်သစ်စီးပွားရေးစနစ်ကို မကျေမနပ်ဖြစ်နေသလား။ ၁၆၄၅-၁၆၅၀ ကြား အင်္ဂလိပ်အစွန်းရောက် "The Levellers" တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းက သင့်ကို အကူအညီပေးနိုင်တယ်။
အားလပ်ရက်ထွက်ရတာ ဘာအဓိပ္ပာယ်ရှိလဲလို့ သံသယရှိသလား။ ခရီးဝေးကြီးချီတက်ပြီး ဘုရားဖူးခဲ့ကြတဲ့ ရှေးလူတွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းက သင့်အတွေးကို ချဲ့ထွင်ပေးလိမ့်မယ်။
သမိုင်းက ပြောင်းလဲနိုင်တယ်ဆိုတာ သင်ပေးတယ်။
လူတွေဟာ အမြဲတမ်းဒီလိုမဟုတ်ခဲ့ဘူး - ပစ္စည်းကိုပဲလိုချင်တဲ့၊ အလုပ်ချည်းသဲသဲမကုန်တဲ့၊ လှပတဲ့ဗိသုကာကို မဆောက်တတ်တဲ့၊ "ဆက်သွယ်မှု"ချည်းပဲအရမ်းဂရုစိုက်နေတဲ့၊ ပိန်လွန်းအောင်�ကြိုးစားနေတဲ့ လူတွေ မဟုတ်ခဲ့ကြဘူး။
"သမိုင်းကို မသိသူဟာ သမိုင်းကို ထပ်ကျော့ရဖို့ပဲ" ဆိုတဲ့ စကားရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီစကားက သမိုင်းထဲမှာ အမှားတွေချည်းပဲရှိတယ်လို့ ဆိုလိုနေသလိုပဲ။
ပိုမှန်တဲ့စကားက "သမိုင်းကို မသိသူဟာ ပစ္စုပ္ပန်ကို မမြှင့်တင်နိုင်ဘူး" ဆိုတာပါပဲ။
သမိုင်းက သတ္တိကိုလည်း သင်ပေးတယ်။
"အခု"ဆိုတဲ့အချိန်နဲ့ ကပ်ပြီးနေရတဲ့အခါ အရာရာဟာ အခုအချိန်မှာ အရမ်းဆိုးဝါးနေသလို ခံစားရတတ်တယ်။
ဒါပေမယ့် သမိုင်းမှတ်တိုင်ကို ချဲ့ကြည့်လိုက်ရင် အဲဒီလောက်ဆိုးဝါးတာမျိုး ရှားပါတယ်။
ဒီခေတ်ရဲ့ သာမန်အဆင့်နဲ့ ယုတ္တိရှိရှိလုပ်ဆောင်မှုတွေဟာ ထူးဆန်းနေတာမဟုတ်ပါဘူး။
ရှေးလူကြီးတွေရဲ့ စာရေးစာတွေကိုဖတ်ရင် သူတို့လည်း ဒီလောက်ပဲဆိုးခဲ့ကြတယ်။
ကျွန်တော်တို့ရင်ဆိုင်ရတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေဟာ ကြီးမားပေမယ့် ရောမမြို့ပျက်သုန်းရချိန် (သို့) လစ်စဘွန်းငလျင်ကြီးကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသူတွေနဲ့စာရင် ထူးခြားတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။
သမိုင်းဟာ နောက်ဆုံးမှာ နှစ်သိမ့်မှုပေးတဲ့ ကိရိယာတစ်ခုလည်း ဖြစ်တယ်။
သူက ကျွန်တော်တို့မှာရှိတဲ့ တန်ဖိုးရှိလှပေမယ့် သတိမထားမိတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးတွေကို ကျေးဇူးတင်တတ်အောင် သင်ပေးတယ်။
သူက ကျွန်တော်တို့လူ့အဖွဲ့အစည်းကို စံထားတဲ့အတိုင်းအတာနဲ့မဟုတ်ဘဲ တခြားလူ့အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ယှဉ်ပြီး အကဲဖြတ်တတ်အောင် သင်ပေးတယ်။
ဥရောပသမဂ္ဂမှာ ပြဿနာတွေရှိတယ်ဆိုပေမယ့် ဟပ်စ်ဘာဂ်အင်ပါယာကြီးကလည်း ပြဿနာတွေနဲ့ ကြုံခဲ့ရတယ်၊ ပိုတောင်များသေးတယ်။
ကျွန်တော်တို့အစိုးရတွေဟာ မပြည့်စုံပေမယ့် ဒီထက်ဆိုးတဲ့အစိုးရတွေ ရှိခဲ့ဖူးတယ်။
ယာဉ်ကြောပိတ်တာဟာ စိတ်ညစ်စရာဆိုပေမယ့် လန်နင်ဂရက်မြို့ကို ဝန်းရံပိတ်ဆို့ခံရတာထက် ဘယ်လိုမှမယှဉ်နိုင်ပါဘူး။
သမိုင်းကို ဘာအတွက်သုံးရမယ်ဆိုတာ ရှင်းသွားရင် သမိုင်းကို ဘယ်လိုသင်သင့်သလဲဆိုတာလည်း ပြောင်းသွားသင့်တယ်။
အနာဂတ်မှာ သမိုင်းကို ဆရာဝန်က ဆေးတိုက်သလိုမျိုး သင်သင့်တယ်။
သမိုင်းထဲကိုမဆင်းခင် ကျွန်တော်တို့မှာ ဘာပြဿနာရှိလဲ၊ ဘာချို့တဲ့နေလဲဆိုတာ အရင်ဆုံးဆန်းစစ်သင့်တယ်။
သတ္တိမရှိလို့လား၊ စိတ်ကြီးဝင်နေလို့လား၊ လက်ထပ်ဖို့ သံသယရှိနေလားဆိုတာမျိုးပေါ့။
ပြီးရင် ကိုက်ညီမယ့် သမိုင်းကို ညွှန်းပေးသင့်တယ်။
သမိုင်းပညာရှင်တွေအနေနဲ့လည်း သူတို့ဟာ ဒီခေတ်ရဲ့ ဘယ်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ကြိုးစားနေသလဲဆိုတာ ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိသင့်တယ်။
ဒီနေ့ခေတ်အတွက် အကျိုးရှိမယ့် အတိတ်အကြောင်းတွေကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ ပြောပြသင့်တယ်။
အတိတ်ကြောင့် အတိတ်ကိုမဟုတ်၊ ကျွန်တော်တို့အတွက် အတိတ်ကို လေ့လာသင့်တယ်။
ကောင်းတဲ့သမိုင်းဆိုတာ - ဒီနေ့ခေတ်အတွက် ဖြေရှင်းနည်း (သို့) နှစ်သိမ့်မှုကို ယူဆောင်လာပေးနိုင်တဲ့ သမိုင်းပဲဖြစ်တယ်။
ဒီလိုသမိုင်းမျိုးဆို... စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းမှာပါပဲ။